Źle dobrany łańcuch rolkowy szybciej się wydłuża, hałasuje i niszczy koła zębate, a w efekcie powoduje przestoje. Poniżej znajdziesz kryteria, które pozwolą wybrać łańcuch dopasowany do maszyny, obciążenia i warunków pracy.
Budowa łańcucha rolkowego w skrócie
Łańcuch rolkowy składa się z naprzemiennie ułożonych ogniw wewnętrznych i zewnętrznych. Sworznie łączą ogniwa zewnętrzne, a na tulejkach ogniw wewnętrznych obracają się rolki, które zazębiają się z kołem i zmniejszają tarcie. Od konstrukcji ogniw zależy wytrzymałość łańcucha i to, jak szybko się wydłuża. Szczegóły, w tym rodzaje ogniw złącznych, opisaliśmy w artykule Ogniwo łańcucha rolkowego – charakterystyka.
7 kryteriów doboru łańcucha rolkowego
1. Parametry maszyny. Zacznij od podziałki, wymiarów kół zębatych, mocy i prędkości napędu. Łańcuch niedopasowany do kół pracuje głośno, drga i zużywa się przedwcześnie.
2. Obciążenie i liczba rzędów. Przy małych obciążeniach wystarczy łańcuch jednorzędowy. Przy dużych warto wybrać łańcuch dwu- lub trzyrzędowy albo wzmacniany.
3. Warunki pracy. Sprawdź temperaturę, wilgotność, zapylenie, kontakt z chemikaliami i wymagania higieniczne. W trudnym środowisku lepiej sprawdzą się łańcuchy odporne na korozję lub ze stali nierdzewnej.
4. Materiał i obróbka cieplna. Hartowane lub ulepszane cieplnie elementy mają twardszą powierzchnię, wolniej się ścierają i dłużej zachowują parametry.
5. Zgodność z normami. Łańcuch musi spełniać normę odpowiednią dla danej serii, np. ISO 606 (DIN 8187) dla serii europejskiej. Czym różnią się normy i jak czytać oznaczenia, wyjaśniamy w artykule Łańcuchy rolkowe zgodne z normami PN i DIN.
6. Łatwość obsługi. Jeśli dostęp do napędu jest utrudniony, rozważ łańcuch z o-ringami, który nie wymaga dosmarowywania w trakcie pracy.
7. Dostawca. Kupuj u sprawdzonego dystrybutora. Masz wtedy pewność, że dostajesz oryginalny produkt zgodny z normami, z dokumentacją techniczną i wsparciem przy doborze.
Rodzaje łańcuchów rolkowych – który wybrać?
Na przykładzie oferty IWIS, dostępnej w Schipolska:
| Rodzaj | Kiedy wybrać |
|---|---|
| Wysokojakościowe | precyzyjne pozycjonowanie, praca równoległa, cicha praca, minimum postojów |
| Standardowe | większość typowych zastosowań |
| Ekonomiczne (produkcja poza UE, zgodne z normami) | lekko obciążone napędy |
| Wzmacniane (serie H, HV, H.SP, H.BC) | duże obciążenia, uderzenia, trudne warunki |
| O tolerowanych długościach (ELITE) | napędy równoległe, gdzie łańcuchy muszą pracować synchronicznie |
| Do pracy w łuku | napędy z krętymi prowadnicami |
| Z o-ringami | napędy bez możliwości regularnego smarowania |
| Odporne na korozję (niklowane, ocynkowane, nierdzewne) | wilgoć, mycie, przemysł spożywczy i opakowaniowy |
| Z drążonym sworzniem | montaż osprzętu, przemysł spożywczy i piekarniczy |
| O podwójnej podziałce | niskie prędkości i obciążenia, długie przenośniki |
Wzmacniane serie w skrócie. Seria H ma mniejsze wydłużenie i większą odporność na zużycie. HV zapewnia wyższą siłę zrywającą dzięki hartowanym płytkom. H.SP ma otwory kalibrowane kulką, co zwiększa odporność na zmęczenie materiału. H.BC łączy odporność na rozciąganie na poziomie H.SP z niższą siłą zrywającą.
Tolerowana długość. Norma dopuszcza odchyłkę długości od 0 do +0,15%, a w łańcuchach ELITE różnice w obrębie partii są ograniczone do ok. 0,05%. Łańcuchy te są dostępne w rozmiarach od 3/8″ do 1 1/4″, w wersjach jedno-, dwu- i trzyrzędowych.
Jak dobrać łańcuch rolkowy do branży?
Przemysł ciężki. W młynach, kruszarkach, prasach czy wózkach transportowych łańcuch musi przenosić bardzo duże obciążenia i znosić uderzenia oraz drgania. Najlepiej sprawdzą się łańcuchy wzmacniane, wielorzędowe i wykonane z materiałów odpornych na korozję i czynniki atmosferyczne. W wielu przypadkach warto rozważyć łańcuch o parametrach dobranych indywidualnie.
Przemysł spożywczy i farmaceutyczny. Liczą się higiena i odporność na wilgoć oraz środki myjące. Tu zwykle wybiera się łańcuchy ze stali nierdzewnej lub z powłokami antykorozyjnymi, a w piekarnictwie często łańcuchy z drążonym sworzniem.
Rolnictwo. W ciągnikach, kombajnach i siewnikach łańcuch pracuje w pyle, wilgoci i pod zmiennym obciążeniem. Sprawdzą się łańcuchy o podwyższonej odporności na zużycie oraz łańcuchy o podwójnej podziałce w mniej obciążonych napędach.
Motoryzacja. W silnikach i układach napędowych samochodów czy motocykli łańcuch musi przenosić duże obciążenia przy wysokiej precyzji, dlatego stosuje się tu łańcuchy najwyższej klasy.
Pozostałe zastosowania. Łańcuchy rolkowe znajdziemy również w maszynach drukarskich i pakujących, liniach montażowych, chłodniach, maszynach grzewczych, a także w transporcie i magazynach. W precyzyjnych napędach równoległych warto wybrać łańcuchy o tolerowanych długościach.
Tani łańcuch czy jakościowy?
Liczy się koszt całkowity, a nie cena zakupu. Tani łańcuch szybciej się wydłuża, częściej wymaga wymiany i może uszkodzić koła zębate, a naprawa maszyny zwykle kosztuje wielokrotnie więcej niż sam łańcuch. Łańcuch ekonomiczny ma sens tylko wtedy, gdy spełnia normy i pracuje w lekko obciążonym napędzie.
Żywotność zależy też od eksploatacji: nawet najlepszy łańcuch bez smarowania i kontroli naciągu zużyje się przedwcześnie. Jak o niego dbać, opisaliśmy w poradniku Konserwacja łańcuchów rolkowych.
Podsumowanie
Przy zakupie łańcucha rolkowego sprawdź parametry maszyny, obciążenie, warunki pracy, materiał i zgodność z normą, a potem dobierz rodzaj łańcucha do zastosowania. Pełną ofertę znajdziesz w zakładce łańcuchy rolkowe. Jeśli masz wątpliwości, skontaktuj się z biurem technicznym Schipolska, a pomożemy dobrać łańcuch do Twojej maszyny.
