Utrzymanie ruchu to jeden z najważniejszych procesów w każdym zakładzie produkcyjnym. Bez sprawnie działającej jednostki odpowiedzialnej za ten obszar żadna produkcja nie jest w stanie efektywnie funkcjonować w dłuższym czasie. Celem działu utrzymania ruchu jest skuteczna realizacja planu produkcyjnego przy jednoczesnej dbałości o jakość, bezpieczeństwo i minimalizację kosztów – a jego praca nigdy się nie kończy.
Czym jest utrzymanie ruchu?
Utrzymanie ruchu to zespół ciągłych działań mających na celu zminimalizowanie ryzyka awarii i przestojów w produkcji, optymalizację całego procesu wytwórczego oraz stałe podnoszenie wydajności zakładu. Dział utrzymania ruchu składa się ze specjalistów posiadających doświadczenie i rozległą wiedzę o maszynach i urządzeniach wykorzystywanych przy procesach przemysłowych. Wiedza ta jest im niezbędna do:
- konserwacji, czyszczenia i napraw maszyn,
- usprawniania istniejących technologii i wdrażania nowych,
- kompletowania niezbędnego sprzętu i części zamiennych.
Do głównych obowiązków działu utrzymania ruchu należą:
- dbałość o wysoką jakość wytwarzanych produktów,
- maksymalizacja zdolności produkcyjnych zakładu,
- zmniejszanie kosztów utrzymania i eksploatacji maszyn,
- zapewnienie bezpiecznych warunków pracy zarówno pracownikom, jak i maszynom,
- śledzenie nowinek technologicznych i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań.
Trzy okresy utrzymania ruchu
W całym procesie utrzymania ruchu infrastruktury technicznej wyróżnia się trzy okresy:
Reaktywne utrzymanie ruchu – działania podejmowane w momencie wystąpienia awarii lub anomalii w trakcie produkcji. Zadaniem pracowników jest wówczas jak najszybsze przywrócenie sprawności całego systemu.
Prewencyjne utrzymanie ruchu – działania zapobiegawcze: planowane przeglądy techniczne maszyn, regularna konserwacja i serwis urządzeń. Ich celem jest niedopuszczenie do awarii, zanim do niej dojdzie.
Prognostyczne utrzymanie ruchu – aktywne poszukiwanie nowoczesnych rozwiązań, które poprawią wydajność zakładu i ograniczą potrzebę interwencji. To obszar stałego rozwoju przedsiębiorstwa.
Wszystkie trzy okresy wzajemnie się uzupełniają i razem tworzą kompletną strategię utrzymania sprawności produkcji.
Optymalizacja procesu produkcji
Każdy zakład produkcyjny dąży do jak najlepszej wydajności – produkowania wysokiej jakości wyrobów w krótszym czasie i przy niższych kosztach. Zespół utrzymania ruchu odgrywa tu kluczową rolę, poszukując rozwiązań usprawniających pracę zakładu. Do najważniejszych działań w tym obszarze należą:
- inwestycje w nowoczesne maszyny lub wprowadzanie usprawnień do posiadanych urządzeń,
- wdrażanie innowacyjnych systemów informatycznych przyspieszających i porządkujących pracę zakładu,
- szkolenia dla zespołu pozwalające na bardziej wydajne wykorzystanie infrastruktury,
- stałe monitorowanie pracy maszyn i wczesne wykrywanie potencjalnych usterek.
Przyspieszenie produkcji dzięki nowoczesnym rozwiązaniom technologicznym może dać zakładowi znaczącą przewagę nad konkurencją – umożliwiając wyprodukowanie większej liczby wyrobów w krótszym czasie, inwestycje w technologię szybko się zwracają.
Bezpieczeństwo jako priorytet
Priorytetowym zadaniem działu utrzymania ruchu jest zapewnienie bezpieczeństwa w zakładzie produkcyjnym – zarówno pracowników, jak i samych maszyn.
Po stronie pracowników kluczowe są: wdrożenie i przestrzeganie zasad BHP, odpowiednie przeszkolenie z obsługi maszyn oraz umiejętność właściwego reagowania na nieprawidłowości w procesie produkcji. Wiedza o tym, jak zachować się w razie awarii, może każdego dnia realnie wpłynąć na bezpieczeństwo całego zakładu.
Po stronie maszyn niezbędna jest prawidłowa eksploatacja i regularna konserwacja. Zaniedbania w tym obszarze mają poważne konsekwencje – naprawa specjalistycznych maszyn zwykle nie odbywa się z dnia na dzień, a dłuższa przerwa w dostępności kluczowego sprzętu znacząco obniża wydajność całego zakładu. Produkty do konserwacji maszyn oraz rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo zakładu dostępne są w szerokiej ofercie Schipolska – eksperci pomogą dobrać najlepsze rozwiązania dla Twojego przedsiębiorstwa.
Czynnik ekonomiczny – minimalizacja kosztów i przestojów
Utrzymanie ruchu jest nierozerwalnie związane z kondycją ekonomiczną firmy. Na całkowity koszt produkcji składają się między innymi:
- koszty pracy i utrzymania zakładu,
- materiały do produkcji,
- eksploatacja maszyn i urządzeń,
- serwis i naprawa urządzeń.
Kluczowym elementem minimalizacji tych kosztów jest zapewnienie jak najmniejszej liczby przestojów. Nieregularna konserwacja, brak kluczowych części zamiennych w magazynie czy oczekiwanie kilku tygodni na dostawę niezbędnego elementu – to wszystko może wymusić modyfikację całego procesu produkcyjnego lub w skrajnych przypadkach całkowicie wstrzymać produkcję. Długie przerwy w pracy mają niekorzystny wpływ na kondycję finansową firmy, a nawet mogą narazić ją na kary za opóźnienia w dostawach.
Dlatego tak istotne jest posiadanie stałych, zaufanych dostawców części zamiennych oraz rozwiązań technicznych – gotowych do szybkiej reakcji w każdej sytuacji.
Rola automatyki i pneumatyki w utrzymaniu ruchu
Rozwiązania z zakresu automatyki i pneumatyki mają znaczący wpływ na wydajność i bezpieczeństwo produkcji, a tym samym – bezpośrednio wspierają utrzymanie ruchu w zakładzie.
Pneumatyka – układy pneumatyczne, takie jak zawory rozdzielające czy siłowniki pneumatyczne, umożliwiają efektywniejszą pracę maszyn. Są też bezpieczniejszym i mniej awaryjnym rozwiązaniem niż wiele innych systemów energetycznych. Jednak bez regularnej konserwacji nie działają w pełni efektywnie. Kluczowe znaczenie ma tu smarowanie – siłowniki pneumatyczne, ze względu na szybkie i powtarzalne ruchy, muszą być stale odpowiednio nasycone olejem. Regularna kontrola układów pozwala też na wczesne wykrycie wycieków, które mogą obciążać system i marnotrawić sprężone powietrze.
Automatyzacja – wdrażanie automatyki produkcyjnej to jedno z głównych zadań działu utrzymania ruchu. Do kluczowych korzyści automatyzacji należą:
- zwiększenie wydajności i precyzji produkcji,
- obniżenie kosztów i ograniczenie błędów,
- możliwość powtarzalności produkcji,
- przejęcie prac w trudnych lub szkodliwych warunkach,
- wsparcie pracy maszyn i operatorów.
Awaria układów automatyki lub pneumatyki może spowodować znaczący spadek wydajności, a nawet nieplanowany przestój. Dlatego posiadanie zaufanego dostawcy tych rozwiązań jest równie ważne, jak sama konserwacja.
Wysokiej jakości rozwiązania z zakresu automatyki i pneumatyki dostępne są w ofercie Schipolska. Specjaliści doradzą w wyborze najlepszych urządzeń, które znacząco wpłyną na prawidłowe utrzymanie ruchu w Twoim zakładzie produkcyjnym – sprawdź katalogi na stronie Schipolska i skontaktuj się z naszymi ekspertami.
Całościowe utrzymanie ruchu – TPM
Autonomiczne (totalne) utrzymanie ruchu, znane jako TPM, polega na wdrożeniu szeregu działań mających na celu utrzymanie maszyn i urządzeń w doskonałym stanie technicznym i czystości przez samych operatorów. Do głównych założeń TPM należą:
- eliminacja marnotrawstwa na stanowisku pracy (strat dostępności, osiągów i jakości),
- opracowanie programu zapewniającego autonomiczną pracę działu utrzymania ruchu,
- przygotowanie harmonogramu działań zespołu,
- stałe podnoszenie kwalifikacji specjalistów utrzymania ruchu,
- opracowanie planu optymalizacji pracy nowych maszyn.
TPM nie jest metodą uniwersalną – każdy zakład produkcyjny powinien dostosować ten model do swoich indywidualnych potrzeb, uwzględniając specyfikę branży, sposoby produkcji i używane maszyny. Właściwie wdrożone totalne utrzymanie ruchu to jednak jeden z najskuteczniejszych sposobów na zapewnienie wysokiej produktywności i ograniczenie kosztów w długiej perspektywie.
